> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://www.monosor.dev/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://www.monosor.dev/courses/ruby/variables.md).

# ตัวแปร

ตัวแปร (ภาษาอังกฤษ: Variable) นั้นเป็นสิ่งที่สำคัญมากในการเขียนโปรแกรม ถ้ายังจำตอนเรียนคณิตศาสตร์ชั้นมัธยมได้ เราจะรู้จักกับตัวแปรในรูปแบบ `x`, `y`, `z` และสมการเชิงเส้นต่างๆ (นึกถึงความหลัง 😂)

แต่ในเชิงของการเขียนโปรแกรม และในภาษา Ruby ตัวแปรคือสิ่งที่เก็บข้อมูลอะไรก็ได้ เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ต่อไป ถ้าในทางคณิตศาสตร์ตัวแปรจะเอาไว้แทนตัวเลขอย่างเดียว

ถ้าจะอธิบายเป็นภาษาชาวบ้าน ตัวแปรก็เป็นแค่กล่องเก็บของนั่นเอง 📦

## การสร้างตัวแปร

การสร้างตัวแปร (บ้างอาจเรียก การ "ประกาศ" ตัวแปร) ทำได้โดยการตั้งชื่อของตัวแปร ตามด้วยเครื่องหมายเท่ากับ `=` แล้วตามด้วยค่าของข้อมูลทางด้านขวา

{% embed url="<https://repl.it/@narze/variables-declare?lite=true>" %}

จากตัวอย่างด้านบน เป็นการประกาศตัวแปร 3 ตัว ได้แก่ :

* ชื่อ `x` ให้มีค่าเท่ากับ 1
* ชื่อ `sum` มีค่าเป็น `1 + 2 + 3 + 4 + 5` ซึ่งก็คือ `15`
* ชื่อ `hello_world` มีค่าเป็นสตริง `"สวัสดี ชาวโลก"` 👽

{% hint style="info" %}
สำหรับผู้ที่เคยเขียนโปรแกรมภาษาอื่นๆ ที่การสร้างตัวแปรอาจจะต้องมีคีย์เวิร์ด `var` หรือ `let` และอาจต้องกำหนดประเภทของตัวแปร เช่น `int` หรือ `string`จะสังเกตได้ว่า ภาษา Ruby นั้นไม่ต้องมีทั้งคีย์เวิร์ดและประเภทของตัวแปรเลย ซึ่งมีข้อดีคือเขียนได้ง่ายและเร็ว
{% endhint %}

{% hint style="info" %}
การตั้งชื่อตัวแปรในภาษา Ruby นิยมตั้งชื่อแบบ `snake_case` นั่นคือเป็นตัวพิมพ์เล็กทั้งหมด และถ้ามีมากกว่า 1 คำ ให้คั่นด้วยขีดล่าง`_` (Underscore)
{% endhint %}

เมื่อเราประกาศตัวแปรเสร็จแล้ว ลองใช้คำสั่ง `puts` กับตัวแปรเหล่านี้ดู

{% embed url="<https://repl.it/@narze/variables-puts?lite=true>" %}

นอกจากนี้ เรายังนำตัวแปรมาใช้ซำ้ได้ เช่นการใช้ตัวแปรมาบวกเลขกัน หรือเรียก[เมธอด](/courses/ruby/methods.md#method)กับตัวแปรสตริง เป็นต้น

{% embed url="<https://repl.it/@narze/variables-methods?lite=true>" %}

จากตัวอย่างด้านบน เป็นการใช้งานตัวแปร ได้แก่ :

* `x + sum` โดยที่ `x` เป็น `1` และ  `sum`เป็น `15` จึงได้ค่าออกมาเป็น `16`
* `sum * 2` โดยที่ `sum` เป็น `15` จึงได้ค่าออกมาเป็น `30`
  * สังเกตได้ว่า ค่าของตัวแปรต่างๆ จะยังเป็นค่าเดิม ไม่เปลี่ยนแปลง
* `hello_world.reverse` คือการนำค่าสตริงในตัวแปร `hello_world` มากลับด้าน ทำให้ได้ค่าออกมาเป็น `กลโวาช ีดสัวส`
* `hello_world + x` บรรทัดนี้จะทำให้โปรแกรมเกิดข้อผิดพลาดหรือ Error ขึ้น เพราะว่าเป็นการบวกกันของสตริง และตัวเลขเข้าด้วยกัน

{% hint style="info" %}
**เราลองมาดู Error ที่เกิดขึ้น**

\`Traceback (most recent call last): \`

`` `1: from main.rb:8:in ``'\`

`main.rb:8:in`+': no implicit conversion of Integer into String (TypeError) exit status 1

**แปลว่า :**

จากโปรแกรม `main.rb` บรรทัดที่ 8 ในเมธอดการบวก `+`ไม่สามารถแปลงจำนวนเต็ม (ในที่นี้หมายถึงตัวแปร `x` ที่มีค่าเป็นเลขจำนวนเต็ม `1`) ให้เป็นสตริง เพื่อไปบวกกับตัวแปร `hello_world`ที่เป็นสตริงได้นั่นเอง
{% endhint %}

ซึ่งถ้าจะแก้ไขปัญหาของโค้ดส่วนนี้ จะต้องทำการแปลงค่า `x` ให้เป็นสตริงก่อน ด้วยเมธอดการแปลงค่าเป็นสตริง `.to_s` ซึ่งเมื่อเราแปลงแล้ว การบวกสตริงสองตัวเข้าด้วยกัน จะนับเป็นการเอาคำมาต่อท้ายนั่นเอง

{% embed url="<https://repl.it/@narze/variables-methods-fix?lite=true>" %}

{% hint style="info" %}
การแปลงประเภทข้อมูลในภาษา Ruby จะเป็นเมธอดที่นิยมตั้งชื่อเป็นรูปแบบของ `.to_*` เช่น

* แปลงเป็นสตริง (To String) ใช้ `.to_s`
* แปลงเป็นตัวเลขแบบจำนวนเต็ม (To Integer) ใช้ `.to_i`
* แปลงเป็นตัวเลขแบบทศนิยม (To Float) ใช้ `.to_f`
  {% endhint %}

## การเขียนค่าซำ้ในตัวแปร หรือประกาศตัวแปรใหม่

จากตัวอย่างก่อนหน้านี้ จะเห็นว่าเมื่อประกาศตัวแปรไปแล้ว ค่าจะเป็นเท่าเดิมเสมอแม้ว่าจะมีการใช้ซำ้ในหลายๆ บรรทัดก็ตาม

แต่ถ้าเราทำการประกาศตัวแปรโดยใช้ชื่อเดิม จะถือว่าเป็นการล้างค่าตัวแปรเดิมไปเลย ตามตัวอย่างโค้ดด้านล่างนี้

{% embed url="<https://repl.it/@narze/variables-methods-redeclare?lite=true>" %}

เมื่อถึงบรรทัด `puts x` จะได้ค่าออกมาเป็น `3` เพราะเราทำการประกาศซำ้หลายครั้ง ทำให้ค่าเดิมถูกล้างไป และครั้งสุดท้ายที่ประกาศคือ `x = 3`

นอกจากนี้เรายังสามารถใช้ค่าจากตัวแปรเดิมในทางด้านขวา เพื่อกำหนดค่าใหม่ได้อีกด้วย

{% embed url="<https://repl.it/@narze/variables-methods-redeclare-1?lite=true>" %}

เมื่อถึงบรรทัด `puts x` จะได้ค่าออกมาเป็น `6` ถ้าเราแจกแจงแต่ละบรรทัด `x` จะถูกเปลี่ยนค่าดังนี้

* `x = 1` ทำให้ `x` มีค่าเป็น `1`
* `x = x + 2`เป็นการประกาศ `x` ใหม่ แต่จากบรรทัดที่แล้ว `x` มีค่า `1` ทำให้ในบรรทัดนี้ `x` มีค่าเป็น `1 + 2` เท่ากับ `3`
* `x = x + 3` เป็นการประกาศ `x` ใหม่อีกครั้ง แต่จากบรรทัดที่แล้ว `x` มีค่า `3` ทำให้ในบรรทัดนี้ `x` มีค่าเป็น `3 + 3` เท่ากับ `6`

## แบบฝึกหัด การใช้ตัวแปร

โจทย์ : มีตะกร้าผลไม้ทั้งหมด `5` ใบ ใบหนึ่งมีแอปเปิล `4` ลูก แต่มีแอปเปิลเสียไป `3` ลูกจากทั้งหมด จงหาว่าเหลือแอปเปิลที่ยังไม่เสียกี่ลูก ให้โปรแกรมตอบว่า `เหลือแอปเปิล 17 ลูก` โค้ดที่ให้จะยังมี Error อยู่ จงแก้โค้ดให้ทำงานได้และตอบคำถามได้ถูกต้อง โดยการสร้างตัวแปร `a, b, c และ d`

{% embed url="<https://repl.it/@narze/variables-practice?lite=true>" %}

ดูเฉลยได้ในบทถัดไป